Waarom is de DAG VAN DE ARBEID belangrijk?

Dag van de Arbeid

Dag van de Arbeid
Dag van de Arbeid

Onderstaand artikel over de historie van de Dag van de Arbeid is in eerste instantie geschreven voor een Facebookpagina. Omdat 1 mei toch nog altijd een ‘hot item’ is in Turkije bedacht ik me later dat het hier op mijn eigen blog ook niet zou misstaan. Een goed beeld van de Turkse keuken krijg je ook immers pas als je een goed beeld hebt van de mensen. Waarom eet mijn buurvrouw 3x in de week macaroni en waarom loopt Latif abi mank en heeft hij met zijn 60e nog steeds geen oudedaguitkering?

Het antwoord is simpel: De arbeider heeft hier anno 2015 nog steeds geen recht. Werkgevers melden je niet aan bij de sociale verzekeringen, betalen je niet op tijd (of helemaal niet) uit, zetten je zo maar op straat of laten je overuren draaien zonder ze te betalen…….Latif abi* werkte in de bouw en is van de 2e verdieping gevallen en brak zijn heup.

*Latif abi is een Bulgaarse (TuArken die op Bulgaars grondgebied woonden werden in de jaren ’80 voor de keus gesteld Bulgaarse naam aan te nemen of op te krassen) immigrant die jarenlang een buitenlandersstatus heeft gehad. Er moest wel brood op de plank komen, werkte zwart, is gevallen, brak heup en heeft geen behandeling met hulp van familie zelf moeten betalen welke dan ook onvakkundig gebeurd is.

In Nederland is de strijd om een 8-urige werkdag allang in de vergetelheid geraakt en wordt elke minuut die je langer werkt uiitbetaald of omgezet in tijd voor tijd..In Turkije is 6 dagen per week a 12-14 uur nog steeds ‘normaal’ en tijd voor tijd hebben ze nog nooit van gehoord.

Arbeiders die, met de 1 mei protesten uit de vorige eeuwen in gedachten, zich verzamelen op de stadspleinen worden met gasbommen en kogels verdreven door de blauwe macht. Het zijn relschoppers, oproerkraaiers en gevaarlijke lui wordt ons in de nieuwsberichten verteld. Want als de politie niet had ingegrepen………Vakbonden zijn er wel maar krijgen van de politiek geen speeltijd en koppelbazen doen goede zaken in de megaprojecten die Turkije wereldaanzien moeten geven.

In Turkije werken er anno 2015 veel arbeiders elke dag onder mensonwaardige omstandigheden zonder overuren- of ongemakkentoeslag. Sociale verzekeringen voor werknemers zijn niet vanzelfsprekend en je kan nog steeds zonder opgaaf van reden worden ontslagen. Werken onder veilige omstandigheden is een uitzondering en in vele industrieën zwaaien koppelbazen immer nog de scepter. In 2014 kwam dat tijdens de ramp in Somamijn pijnlijk naar voren.

Het ontstaan van de Dag van de Arbeid

De eerste maal dat arbeiders massaal opstonden tegen de uitbuiting door het kapitalisme door middel van 14 -urige werkdagen, kinderarbeid en het ontbreken van rechten, dateert van 1856 en vond plaats in Australië. Door het houden van een 24 uurs staking en een betoging poogden zij een 8-urige werkdag af te dwingen. Op deze heugelijke dag, 21 april 1856 wisten deze betogers van het eerste uur nog niet hoe groot hun impact op de rest van de wereld zou zijn.

We noteren 1 mei 1886, Amerika. 200.000 Arbeiders gingen in staking voor een 8-urige werkdag. De politie onderdrukt de opstand hardhandig en voor de volgende jaren wordt de betogers een juridisch protestverbod opgelegd. Er gaan 4 jaar voorbij, de strijd werd niet opgegeven en op 1 mei 1990 gaan het volk weer de straat op in een poging de werkomstandigheden te verbeteren.

In de tussentijd zaten ook de arbeidersverenigingen in Europa niet stil. In 1889 organiseerde men een Internationaal Arbeidscongres om de 8-urige werkdag in te voeren. Hierbij waren 400 afgevaardigden aanwezig. Om deze eis kracht bij te zetten werd een tijdelijke werkonderbreking voorgesteld die in alle landen op dezelfde dag zou worden uitgevoerd. De Amerikaanse afgevaardigde stelde 1 mei 1890 voor welke unaniem werd aangenomen.

Net als 30 jaar eerder in Australië was de werkonderbreking bedoeld als eenmalige actie. Niemand kon echter vermoeden wat voor een impact deze actie op het volk had en welke gevolgen dit voor alle arbeiders wereldwijd met zich mee zou gaan brengen.

Dag van de Arbeid tijdens het Ottomaanse rijk

Op Anatolisch grondgebied vonden de eerste 1 mei acties in 1905 in Izmir plaats welke in 1909 gevolgd werden door Skopje.

Sinds 1910 kwamen de arbeiders van Istanbul voor hun rechten op. Ondanks de tegendruk van de Europese bezetters en het Ottomaanse bestuur maakte het werkvolk elk jaar dezelfde tocht langs de Gouden Hoorn via Karaköy naar Beyoğlu.. Ze droegen spandoeken met de tekst onafhankelijk Turkije

1921: Turkse firma’s als Şirket-i hayriye, Haliç idaresien de Tramway steunden de arbeidsklasse.

1923: Politie trad hard op tegen actievoerders die de 8-urige werkdag en 1 vrije dag in de week eisten en protesteerden tegen het toenemend aantal buitenlandse bedrijven die de bezetter hier begon.

Dag van de Arbeid tijdens de Turkse republiek

1924: Arbeiders die pamfletten verspreidden voor acties op 1 mei worden opgepakt.

1925: Verbod op 1 mei viering na invoering Takri-i Sükun.

Tot 1935 werd 1 mei in het geniep gevierd tot ze in 1935 werd samengevoegd met het ‘Lentefeest’.

Het bleef rommelen rond de Dag van de Arbeid en in 1960 werd ze verschoven naar 24 juli.

Het bleef stil tot 1976 toen we meteen de grootste 1 mei viering noteerden ooit. Onder leiding van de DİSK verzamelden zich 400.000 mensen op het Taksimplein.

1977 : 500.000 arbeiders kwamen naar Taksim. Na de toespraak van DİSK voorzitter Kemal Türkler werd er vanuit de omliggende gebouwen door de politie het vuur op de menigte geopend. Er vielen 37 doden en meer dan 200 gewonden.

1978: Even zoveel mensen als het jaar ervoor bezochten Taksim. Nu om de doden te herdenken die vielen in de strijd voor het recht wat elke werknemer behoort te hebben.

1979: In Istanbul werd geen toestemming gegeven voor de 1 mei viering. Locatie Izmir, Konakplein.

Na de coupe van 12 september 1980 worden bijeenkomsten totaal verboden. Ondanks dat vinden er toch in de volgende jaren korte werkonderbrekingen plaats en verspreid men pamfletten.

1987: Een groep van 1000 mensen herdenken de doden op het Taksimplein.

1989: De bijeengekomen menigte word met harde hand van Taksim verwijderd. Er valt 1 dode.

1990: Geen toestemming voor de traditionele 1 mei tocht. 1 Studente raakt verlamd in de schermutselingen.

1996: Grootste bijeenkomst sinds 1980. 150.000 mensen verzamelen zich in Kadıköy. Onder het politievuur vallen er 3 doden.

2006: hardhandig optreden door de politie tegen de menigte die de doden willen gerdenken. Pepperspray, gasbommen en kogels: 1 dode, meer dan 100 gewonden, 700 arrestaties.

2008 : De Dag van Arbeid en Solidariteit (Emek ve Dayanışma Günü) wordt erkend. Politie raakt slaags met linksgezinden. 1 Dode.

2009: 1 mei wordt erkend als officiële feestdag. 5000 Mensen mogen het Taksimplein op om de doden te herdenken en de 1 mei mars te zingen. Buiten het plein bekogeld de politie iedereen met gasbommen die ook deel wil nemen aan de herdenking.

2010: 1 mei is uitgeroepen tot officiële vrije dag. Taksimplein was open en 200.000 mensen herdachten de gevallenen. De dag verliep zonder opstoten.

2013 : Taksim verboden gebied. 27 mei ontlading in het Gezi park

2014: Taksim verboden gebied, menigte wordt naar Kadıköy geleid.

2015: Taksim verboden gebied, 40.000 extra politieman op de been. Geen openbaar vervoer op deze dag van de Arbeid richting Taksim mogelijk…

Bronnen:

http://www.cafrande.org/1-mayis-marsinin-yazilis-hikayesi-isci-bayraminin-kisa-tarihi/

https://salonvansisyphus.wordpress.com/2012/04/30/de-oorsprong-van-1-mei/

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s